1. GİRİŞ
10.07.2018 Tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 449. Maddesi ile Ticaret Bakanlığı çatısı altında Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürlüğü kurulmuştur.
Anılan Kararnamenin 449/b maddesi ile Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürlüğü’ne “Uluslararası hizmet ticaretine yönelik Devlet destekleri de dâhil ilgili mevzuatı hazırlamak, uygulamak, teşvik belgelerini düzenlemek, ilgili sektör ve ülke politikalarına ilişkin esasların belirlenmesi amacıyla çalışmalar yapmak, diğer kurum ve kuruluşlar eliyle uygulanmasını sağlamak, uygulamayı takip etmek ve değerlendirerek gerekli tedbirleri almak, uygulamada çıkan ihtilaflarda ilgili kurum ve kuruluşlara görüş vermek, teşvik belgesi şart ve niteliklerine aykırı davrananlara gerekli müeyyideleri uygulamak,” görev ve yetkileri verilmiştir.
Uluslararası Hizmet Ticareti Genel Müdürlüğü’nün kendisine yüklenen bu görevleri neticesinde hazırlıklar yürütülmüş ve neticede 5448 Sayılı Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması ve Desteklenmesi Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı 20 Nisan 2022 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
2. 5448 SAYILI CUMHURBAŞKANI KARARININ AMAÇ VE KAPSAMI
5448 Sayılı Karar’ın amacı; ülkemizin önemli döviz kaynaklarından olan hizmet ihracatının hukuki çerçevesini oluşturarak ihracatımızda sürdürülebilir artışın sağlanması, ihracata yönelik kurumsal kapasitemizin güçlendirilmesi, yurt dışı pazarlarına erişim, bu pazarlarda tutunma ve pazar payını arttırmak için hizmet ihracatı faaliyetlerini düzenlenmesi ve bu faaliyetleri yürütenlerin giderlerinin desteklenmesidir.
5448 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; eğitim, fuarcılık, gayrimenkul, kültürel ve yaratıcı endüstriler, lojistik ve taşımacılık, sağlık ve spor turizmi, yönetim danışmanlığı sektörleri ile yeşil hizmetler ve diğer hizmet sektörlerini kapsamaktadır.
Bu makalemizin konusunu yalnızca sağlık turizmi hizmetleri sektörüne ilişkin destekler oluşturmaktadır. Diğer sektörlere ilişkin desteklere bu makalemizde yer verilmemiştir.
3. 5448 SAYILI KARAR’DA YER ALAN SAĞLIK TURİZMİ
SEKTÖRÜNE İLİŞKİN DESTEK TÜRLERİ
5448 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’nın 6. Bölümünde sağlık turizmi hizmetlerine yönelik tanımlar ve destek unsurlarına yer verilmiştir. Burada tescil ve koruma desteği, pazara giriş belgeleri desteği, reklam, tanıtım ve pazarlama desteği, acente komisyon desteği, komplikasyon ve seyahat sağlık sigortası desteği, istihdam desteği, yabancı dil ve sağlık turizmi eğitimi desteği, hasta yol desteği, birim desteği, yurtdışı etkinlik katılım desteği, milli katılım organizasyonunu tanıtım desteği, yurtiçi etkinlik katılım desteği, yurtiçi tanıtım ve eğitim desteği, ürün yerleştirme desteği, sektörel alım heyeti ve sektörel ticaret heyeti desteği, HİSER projesi desteği, Sanal fuar organizasyonu desteği, sağlık ve spor turizmi sektörlerinin tanıtılması ve geliştirilmesi desteği ve yarışma ve etkinlik desteği yararlanıcılara sağlanmakta; diğer destekler ise yalnızca Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kamu kurum ve kuruluşları ile sektörel çatı kuruluşlarına, yani işbirliği kuruluşlarına sağlanmaktadır. Makalemiz yararlanıcıların faydalanabileceği desteklere yönelik olarak tasarlandığından yalnızca yararlanıcılar lehine sayılan desteklere ilişkin açıklamalara yer verilecektir.
5448 Sayılı Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması Ve Desteklenmesi Hakkında Kararın Sağlık Turizmi Hizmetlerine Yönelik Uygulama Usul Ve Esaslarına İlişkin Genelge ile desteklerin tür, kapsam ve üst sınırları belirlenmiştir.
Karar ve Genelge ile yararlanıcılara sunulan desteklere ilişkin açıklamalarımız aşağıdadır.
3-a. Tescil ve Koruma Desteği
(Karar’ın 87 ve Genelge’nin 4. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Yararlanıcıların yurt içinde tescil edilmiş markalarının yurt dışında tesciline ve korunmasına ilişkin tüm giderler “tescil ve koruma desteği” adı altında toplanmıştır. Yurt içinde kayıtlı markanın yurt dışında da tescili için; marka/patent bürosu hizmetlerine, markanın ilgili ülkede başka bir şirket/kuruluş adına tescil ettirilip ettirilmediğine ilişkin olarak yapılacak araştırma, inceleme ve tescil veya yenileme giderleri ile ödenecek harçlar dahil olmak üzere bütün zorunlu giderler bu destek içinde değerlendirilmelidir.
2023 yılı için yıllık en fazla 1.202.000 TL ile sınırlanan tescil ve koruma desteği ile brüt giderlerin %60’ı yaralanıcıya ödenmektedir. Ancak tescilin öncelikli ülkelerde gerçekleştirilmesi halinde %10 ilave oranla destekten faydalanılabilmektedir. Bu destek bakımından ön onay koşulu olmayıp, başvurular; tescil ve koruma işleminin tamamlanmasını müteakip en geç 6 ay içinde, sağlık kuruluşları ve sağlık turizmi aracı kuruluşları tarafından şirketlerin üyesi bulundukları İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine yapılır.
Tescil yenileme giderleri, destek kapsamında yer almamaktadır.
3-b. Pazara Giriş Belgeleri Desteği
(Karar’ın 88 ve Genelge’nin 5. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Yararlanıcıların yurt dışındaki bir pazara giriş için ihtiyaç duyacakları belge, sertifika ve akreditasyonlara ilişkin harcamalar “pazara giriş desteği” adı altında toplanmıştır. Özellikle; müracaat ve doküman inceleme giderleri, belgelendirme tetkik giderleri, belge kullanım ücretleri, zorunlu kayıt ücretleri ve gözetim giderleri, bu kapsamda değerlendirilmiştir. Bununla birlikte ön tanı merkezi ve ofis açılmasına ilişkin belgeler de pazara giriş belgelerinden sayılmıştır.
Sağlık turizmi sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcıların belirlenen belgelere, sertifikalara veya akreditasyonlara ilişkin giderleri %60 oranında ve belge başına en fazla 1.202.000 TL tutarında desteklenir. Ancak pazara giriş belgesinin iklimle ilgili olması halinde ilave %10 daha destekten faydalanılabilmektedir.
3-c. Acente Komisyon Desteği
(Kararın 89 ve Genelge’nin 6. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Ülkemize sağlık turisti getirilmesine yönelik acentelere yapılan komisyon harcamalarının desteklenmesi acente komisyon desteği olarak adlandırılmaktadır. Başvurular, destek ödemesinin gerçekleştirilmesinden itibaren en geç 6 ay içinde sağlık kuruluşu tarafından Hizmet İhracatçıları Birliği Genel Sekreterliği’ne (incelemeci kuruluş) yapılır.
Acentelik hizmetiyle ilgili olarak alınmış faturalarda, söz konusu hizmetin niteliğinin belirlenebilir olması gerekir. Destek talebinde bulunulan faaliyet ile fatura arasında bağlantı kurulamaması halinde söz konusu harcama Bakanlık tarafından desteklenmez. Ana hizmet tutarının en fazla %30’u oranındaki komisyon harcamaları destek kapsamındadır. Belirlenen oranı aşan kısım için destek ödemesi yapılmaz. Sağlık kuruluşları için ana hizmet tutarının belirlenmesinde tedavi bedeli esas alınır.
Sağlık kuruluşlarının acente komisyon giderleri en fazla 5 yıl boyunca %60 oranında; muayenehaneler ve poliklinikler yıllık en fazla 480.000 TL, diğer sağlık kuruluşları ise en fazla 2.404.000 TL tutarında yararlanır.
3-d. Komplikasyon Ve Seyahat Sağlık Sigortası Desteği
(Kararın 90 ve Genelge’nin 7. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Sağlık kuruluşlarının ve sağlık turizmi aracı kuruluşlarının, Türkiye’ye gelen hastalara ülkemizde yerleşik sigorta şirketlerinden yaptıracakları komplikasyon ve seyahat sağlık sigortası harcamalarına ilişkin Bakanlık tarafından verilen desteğe komplikasyon ve seyahat sağlık sigortası desteği denir.
Ödemenin gerçekleştirilmesinden itibaren en geç 6 ay içinde sağlık turizmi için ülkemize gelen turisti sigortalatan yararlanıcı tarafından başvuruda bulunulur. Başvurular incelemeci kuruluşa yapılır. Sigorta harcamalarının Bakanlık tarafından desteklenebilmesi için; sigorta poliçesinin sağlık turizmi için Türkiye’ye gelen turistin Türkiye içindeki seyahatini kapsamalıdır. Şöyle ki; Türkiye’de gerçekleştirilecek tedavilere ve sadece Türkiye’ye dönük seyahatlere dönük olarak düzenlenmiş olmalıdır. Destek ödemesi, hastanın Türkiye’deki tedavisi bitiminde yapılır.
Sağlık turizmi sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcıların komplikasyon ve seyahat sağlık sigortası giderleri %70 oranında karşılanır ve yararlanıcı başına yıllık en fazla 4.809.000 TL tutarında desteklenir.
3-e. İstihdam Desteği
(Kararın 91 ve Genelge’nin 8. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Sağlık kuruluşlarının ve sağlık turizmi aracı kuruluşlarının bünyesinde çalışan personel için istihdam desteğinden faydalanması adına ön onaya tabidir. Ön onay verilmeyen personele dair giderler desteklenmez. Ön onay verilen destek başvuruları sağlık kuruluşu veya sağlık turizmi aracı kuruluşu tarafından en az 3’er aylık dönemler itibarıyla, ödemenin gerçekleştirilmesinden itibaren en geç 6 ay içinde Hizmet İhracatçıları Birliği Genel Sekreterliği’ne başvuru yapılır.
İncelemeci kuruluş ön onay başvurusunu; personelin eğitimini ve tecrübesini de dikkate alarak sonuçlandırır. Kararın yayımlandığı tarihinden önce istihdam edilen personel açısından da bu destekten yararlanılabilir.
Sağlık turizmi sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcıların en fazla 5 yıl için istihdam ettikleri tercüman, çağrı merkezi personeli, rehber, sosyal medya uzmanı ve pazarlama uzmanı ile bakım alanında faaliyet gösteren sağlık turizmi yararlanıcılarının istihdam ettikleri bakım elemanı ve sosyal hizmet uzmanının personel başına aylık en fazla 21.600 TL tutarındaki brüt ücretleri %60 oranında destek sağlanır. Muayenehane ve poliklinik başına yıllık en fazla 1.202.000 TL tutarında, diğer sağlık turizmi sektörü yararlanıcıları için ise yıllık en fazla 4.809.000 TL tutarında destek sağlanır.
3-f. Yabancı Dil ve Sağlık Turizmi Eğitimi Desteği
(Kararın 92 ve Genelge’nin 9. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Sağlık kuruluşlarının ve sağlık turizmi aracı kuruluşlarının istihdam ettikleri personelin, listede yer alan Türkiye’de yerleşik yükseköğretim kurumlarından online yahut fiziki ortamda alacağı yabancı dil veya sağlık turizmi eğitimine dönük harcamalarının desteklenmesine ilişkin desteğe yabancı dil ve sağlık turizmi eğitimi desteği denir. Desteğe ilişkin başvurular sağlık kuruluşu veya sağlık turizmi aracı kuruluşu tarafından, eğitim veya dil programının bitiş tarihinden sonra en geç 6 ay içinde incelemeci kuruluşa yapılır. Destek verilecek personele ilişkin eğitim giderlerinin desteklenebilmesi için, personelin eğitim programının en az %90’ına katılım sağlamış olması gerekmektedir. Buna ilave olarak eğitim veya dil programının başarıyla tamamlandığını gösterir sınavdan geçer not almış olması gerekmektedir.
Sağlık turizmi sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcıların personelinin yabancı dil ve sağlık turizmine yönelik Bakanlıkça uygun görülen eğitim giderleri %60 oranında desteklenir. Muayenehane ve poliklinik başına yıllık en fazla 480.000 TL tutarında, diğer sağlık turizmi sektörü yararlanıcıları başına yıllık en fazla 1.923.000 TL tutarında desteklenir.
3-g. Hasta Yol Desteği
(Kararın 93 ve Genelge’nin 10. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Türkiye’ye getirilen ve Türkiye’de tedavi edilen hastaların uçak bileti giderlerinin desteklenmesine hasta yol desteği denmektedir. Başvurular, sağlık kuruluşu veya sağlık turizmi aracı kuruluşu tarafından hastanın sağlık kuruluşuna kaydından itibaren en geç 6 ay içinde incelemeci kuruluşa yapılır. Sağlık turizmi vasıtasıyla ülkeye giriş yapan turistlerin ülkeye giriş tarihinden itibaren 7 gün içinde ilgili sağlık kuruluşuna giriş kaydı yapılması gerekmektedir. Giriş kaydı yapılmayan hastalar, destek kapsamında değerlendirilmez. Hasta yol desteği kapsamında protokol yapmak isteyen sağlık kuruluşu veya sağlık turizmi aracı kuruluşu tarafından, yetkili/yetkililer tarafından Genel Müdürlüğe başvuru yapılır.
Bakanlık ile protokol yapan sağlık kuruluşları ve sağlık turizmi aracı kuruluşlarının tedavi edilmek üzere Türkiye’ye getirilen hastalarının uçak bileti giderleri en fazla 5 yıl boyunca hasta başına % 60 oranında ve en fazla 24.000 TL tutarında desteklenir. Bu destekten muayenehaneler ve poliklinikler yıllık en fazla 1.202.000 TL, diğer sağlık turizmi yararlanıcıları yıllık en fazla 12.023.000 TL tutarında faydalanır.
3-h. Reklam, Tanıtım ve Pazarlama Desteği
( Karar’ın 94 ve Genelge’nin 11. Maddesinde düzenlenmiştir.)
Yararlanıcılar tarafından döviz kazandırıcı faaliyetlerine ilişkin ve yurt dışına yönelik olarak gerçekleştirilen reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerine ilişkin tüm giderler bu desteğin kapsamına girmektedir. Reklam, tanıtım ve pazarlama faaliyetlerinin kapsamı son derece geniş tutulmuştur. Zira TV/radyo reklamları, sosyal medya reklamları, arama motoru reklamları, afiş, broşür gibi basılı reklamlar, sosyal medya etkileyicileriyle yapılacak çalışmalar, iç – dış mekan fiziki reklamları, basın toplantıları, sponsorluklar, sinema reklamları gibi akla gelebilecek neredeyse her reklam türü kapsama dahil edilmiştir.
Özellikle doğru hedef kitleye ulaşılması, uygun bir organizasyon mekanının seçilmesi ve tanıtım amaçlı mesajın etkin iletişim yöntemleri kullanılarak verilmesi bu madde kapsamındaki desteklerden yararlanma bakımından ön koşuldur. Zira desteklerin kötüye kullanımının önüne geçebilmek için Bakanlık her türlü tedbiri almaya muktedirdir. Yine bu kapsamda kötüye kullanımların önüne geçebilmek için reklam faaliyetlerinin belgelenmesi, mümkünse görsellerle desteklenmesi koşuluna bağlanmıştır.
Reklam, tanıtım ve pazarlama desteği yararlanıcılar için %60 oranında desteklenir. Bu destekten muayenehaneler ve poliklinikler yıllık en fazla 4.809.000 TL, sağlık turizmi sektöründeki diğer yararlanıcılar yıllık en fazla 12.023.000 TL tutarında yararlanır. Bu destek bakımından yararlanıcılar için ön onay koşulu olmayıp, başvurular; harcamaların ve faaliyetlerin tamamlanmasından sonra yararlanıcılar tarafından Hizmet İhracatçıları Birliği Genel Sekreterliği’ne yapılacaktır.
3-i. Birim Desteği
(Karar’ın 95 ve Genelge’nin 12. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Yararlanıcıların yurt dışındaki en fazla 25 biriminin ofis veya merkez vergi, resim ve harçlar dâhil olmak üzere brüt kira ve komisyon giderleri ile birimlerin açılması ve/veya işletilmesine ilişkin belgelendirme giderleri “birim desteği” adı altında toplanmıştır. Kiralama hizmetinin paylaşımlı ofis hizmeti sunan bir şirketten alınması durumunda, ofis kullanımına yönelik harcamalar brüt kira gideri içine alınmıştır. Dolayısıyla paylaşımlı ofiste toplantı odası kiralanması, elektrik, internet, su gibi kullanım giderleri de brüt kira giderinin içinde düşünülebilir. Kararın yayımı tarihinden önce kiralanan birimler için de bu destekten faydalanılabilir. Bununla birlikte kiralanan taşınmaz hiçbir suretle alt kiraya verilemez.
Kira ödemelerinin 6 ay ya da daha uzun bir dönem için tek seferde yapılması halinde, ödemeler 6’şar aylık dönemler halinde Birim Yerinde İnceleme ve Değerlendirme Formu’nun ibrazı üzerine gerçekleştirilir.
Destekten yararlanılacak birim için yapılacak kira ödemelerine ilişkin dekontların açıklama kısımlarında ödemenin hangi ay ya da aylara ilişkin olarak yapıldığının açıkça yazılması, eğer bu mümkün olmamışsa kiraya verenden ödemenin hangi aylara ilişkin olduğunu gösterecek şekilde yazı ya da fatura alınması gerekmektedir.
Sağlık turizmi sektöründe her bir ülke için en fazla 5 yıl boyunca; yararlanıcılar için %60 oranında desteklenir. Bu destekten muayenehaneler ve poliklinikler birim başına yıllık en fazla 1.202.000 TL, diğer yararlanıcılar ise 2.885.000 TL tutarında yararlanır.
3-ı. Yurt Dışı Etkinlik Katılım Desteği
(Karar’ın 96 ve Genelge’nin 13. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Sağlık turizmi sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcıların ve işbirliği kuruluşlarının yurt dışında düzenlenen etkinliklere bireysel veya milli katılımlarına yönelik giderlerinin desteklenmesine yurt dışı etkinlik katılım desteği denir. Bu desteğe ilişkin başvurular, etkinliğin bitiş tarihinden itibaren 6 ay içinde yararlanıcılar ve işbirliği kuruluşları tarafından incelemeci kuruluşa yapılır.
Fiziki olarak düzenlenen etkinlikler için nakliye, kayıt ücretleri ve stant harcamaları ile yararlanıcıların en fazla 2 temsilcisinin ekonomi sınıfı ulaşım giderleri; sanal ortamda düzenlenen etkinlikler için ise katılım ve kayıt giderleri desteklenir.
Giderlerin desteklenebilmesi için, etkinliğe stant ile katılım sağlanması gerekir. Etkinliklere milli katılıma ve milli katılım organizasyonunu tanıtıma yönelik giderlerin desteklenebilmesi için işbirliği kuruluşu veya organizatör tarafından organizasyonun başlangıç tarihinden en az 2 ay önce Genel Müdürlüğe başvuru yapılması ve ön onay alınması gerekir.
Ön onaydan geçen milli katılım organizasyonları, Bakanlık’ın sitesinde ilan edilir. Milli katılım organizasyonunun sanal olarak düzenlenmesi durumunda destekten yararlanılabilmesi için;
- Toplam katılımcı sayısının 50’den ve etkinlik süresince sanal etkinlik portalına giriş yapacak çevrimiçi ziyaretçi sayısının da 500’den az olmaması gerekir.
- Toplam yabancı katılımcı sayısının toplam katılımcı sayısının yarısından az olmaması ve toplam yabancı ziyaretçi sayısının toplam ziyaretçi sayısının yarısından az olmaması gerekir.
En az 5 yararlanıcının/işbirliği kuruluşunun katılım sağladığı milli katılım organizasyonları desteklenir. Milli Katılım organizasyonlarının 5 katılımcıdan daha azı ile gerçekleştirilmesi halinde, bir sonraki yılda aynı etkinliğin milli katılım organizasyonu için aynı işbirliği kuruluşuna izin verilmez.
Seyahate ilişkin olarak yapılması zorunlu yurtiçi ve yurtdışı aktarma ve bağlantılar destek kapsamındadır. Yurt dışı etkinlik katılımcısının destek kapsamındaki birden fazla etkinliğe katılımı ve her etkinlikte de aynı kişilerce temsil edilmesi halinde; ulaşım giderlerinin desteklenebilmesi için ilgili şehir/ülkeye gidiş tarihinin bir önceki etkinliğin bitiş tarihinden en geç 5 gün sonra olması gerekir.
Yararlanıcıların ve işbirliği kuruluşlarının bireysel veya milli düzeyde katılım sağladığı Bakanlık tarafından belirlenen yurt dışı etkinliklere ilişkin giderleri yararlanıcılar için %60 oranında ve etkinlik başına en fazla 601.000 TL, etkinliğin Bakanlık tarafından belirlenen prestijli etkinliklerden biri olması halinde bir takvim yılı içinde gerçekleştirilen en fazla 3 prestijli etkinlik için aynı oranlarda ve etkinlik başına en fazla 1.202.000 TL tutarında desteklenir.
3-j. Yurt İçi Etkinlik Katılım Desteği
(Karar’ın 98 ve Genelge’nin 15. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Sağlık turizmi sektöründe faaliyet gösteren yararlanıcıların ve işbirliği kuruluşlarının yurt içinde düzenlenen ve etkinliklere bireysel katılımlarına yönelik katılım giderlerinin desteklenmesine yurt içi etkinlik katılım desteği denir. Bu desteğe ilişkin başvurular, faaliyetin bitiş tarihinden itibaren 6 ay içinde birlikte incelemeci kuruluşa yapılır. Bu madde kapsamında nakliye, kayıt ücretleri ve stant harcamaları desteklenir.
Giderlerin desteklenebilmesi için, söz konusu etkinliğe stant ile katılım sağlanması gerekir. Fuar/kongre/ konferans /seminer/festival desteklenebilmesi için söz konusu organizasyonun;
- Konusu itibariyle sektörel nitelikli
- Uluslararası (katılımcı/ziyaretçi) nitelikli
- Stant ile katılım sağlanabilen
- Önceki yıldaki/yıllardaki/etkinliklerdeki performansı değerlendirilebilen
- Kurumsal bir internet sitesine sahip olması gerekir.
Yararlanıcıların ve işbirliği kuruluşlarının Bakanlık tarafından belirlenen yurt içi etkinliklere bireysel katılımlarına ilişkin giderleri yararlanıcılar için %60 oranında ve etkinlik başına en fazla 601.000 TL tutarında desteklenir.
3-k. Yurt İçi Tanıtım ve Eğitim Desteği
(Karar’ın 99 ve Genelge’nin 16. Maddesi’nde düzenlenmiştir.)
Sağlık turizmi yararlanıcılarının ve işbirliği kuruluşlarının, yurt dışından kurum ve kuruluş temsilcilerinin katılımıyla düzenleyecekleri yurt içi eğitim ve tanıtım etkinliklerine ilişkin giderlerinin desteklenmesine yurt içi tanıtım ve eğitim desteği denmektedir. Yararlanıcıların ve işbirliği kuruluşlarının desteklenebilmesi için etkinliğin başlangıç tarihinden en az 1 ay önce Genel Müdürlüğe ön onay başvurusu yapılır. Ön onay verilmeyen etkinlikler desteklenmez. Yurt içi tanıtım etkinliğinin tamamlanmasını müteakip destek başvuruları, ödemenin gerçekleştirilmesinden itibaren 6 ay içinde incelemeci kuruluşa yapılır. Bu madde kapsamında aşağıda belirtilen giderler desteklenir.
- Organizasyonu yapan işbirliği kuruluşunun ve organizasyona iştirak eden yabancı kurum/kuruluşların en fazla 2 temsilcisinin ekonomi sınıfı ulaşım ve transfer giderleri
- Organizasyonu yapan işbirliği kuruluşunun ve organizasyona iştirak eden yabancı kurum/kuruluşların en fazla 2 temsilcisinin kişi başına günlük 1.800 TL’ye kadar olan konaklama giderleri
- Tercümanlık giderleri
- Organizasyon giderleri
- Görsel, yazılı ve işitsel tanıtım giderleri
- Halkla ilişkiler, danışmanlık ve eşleştirme hizmet giderleri
- Katalog, broşür ve tanıtım malzemeleri giderleri desteklenir.
Bu desteklerden (2), (3) ve (4) bentlerinde belirtilen giderler, en fazla 5 gün süreyle desteklenir.
Yurtiçi tanıtım etkinliği katılımcılarının organizasyonun başlangıç tarihinden en fazla 3 gün önceki ve bitiş tarihinden en fazla 3 gün sonraki ulaşım harcamaları desteklenir. Ulaşım ve konaklama giderlerinin desteklenebilmesi için katılımcılarının onay verilen programın tamamına katılım sağlaması gerekir. Azami olarak yılda 5 adet etkinlik ve program başına en fazla 1.202.000 TL tutarında destek verilir.
3-l. Ürün Yerleştirme Desteği
(Karar’ın 100 ve Genelge’nin 17. Maddesinde düzenlenmiştir.)
Yurt dışında gösterimi yapılan sinema filmi, belgesel, dizi, animasyon filmi ve program formatı ile dijital oyunlardaki ürün yerleştirme giderleri ürün yerleştirme desteği kapsamına alınmıştır.
Diğer desteklerden farklı olarak harcama yapılmadan önce Hizmet İhracatçıları Birliği Genel Sekreterliği’ne başvuru yapılması ve ön onay alınması şarttır. Ürün yerleştirmenin doğru hedef kitleye yönelmesi, etkin ve uygun yöntemlerin tercih edilmesi desteğin ön koşuludur.
Yurt dışında gösterimi yapılan sinema filmi, belgesel, dizi, animasyon filmi ve program formatı ile dijital oyunlardaki ürün yerleştirme giderleri en fazla 5 yıl boyunca; yararlanıcılar için %60 oranında ve yıllık en fazla 2.404.000 TL tutarında desteklenir Bu destek bakımından ön onay koşulu olup, destek başvuruları; ürün yerleştirmeye ilişkin yayının yapılmasını ya da oyunun yayınlanmasını müteakip yararlanıcılar tarafından Hizmet İhracatçıları Birliği Genel Sekreterliği’ne yapılacaktır.
4. HEDEF ve ÖNCELİKLİ ÜLKELER LİSTESİ
Reklam, tanıtım ve pazarlama; yurtdışı etkinlik katılım, tescil ve koruma, pazara giriş belgeleri ve yurtdışı birim desteklerine ilişkin faaliyetlerin Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Azerbaycan, Birleşik Arap Emirlikleri, Birleşik Krallık, Bulgaristan. Cezayir, Fransa, Gana, Gürcistan, Hollanda, İspanya, İsrail, İsveç, Kanada, Katar, Kazakistan, Kuveyt, Mısır, Nijerya, Norveç, Özbekistan, Pakistan, Polonya, Romanya, Rusya Federasyonu, Senegal, Sudan, Suudi Arabistan veya Umman’da gerçekleştirilmesi halinde destek oranına ek %10 daha destek eklenmektedir.
5. SONUÇ
Ülkemize döviz kazandırıcı önemli sektörlerden biri olan sağlık turizmi sektöründe, faaliyetlerin ve dolayısıyla döviz kazanımının güçlendirilmesi için Devlet Destekleri oluşturulmuştur. Özellikle pandemi ve Ukrayna Savaşı ile sağlık turizmi sektörünün önemi bir kez daha anlaşılmış, destekten faydalanabilecek sağlık turizmi sektörü paydaşlarında genişlemeye gidilmiştir.
Aşağıdaki detaylı tabloda da görüleceği üzere, basit ve anlaşılabilir bir genelge ile destekler tanımlanmış, adeta desteklerin suiistimal edilmemesi şartıyla neredeyse tüm faaliyetler desteklenmeye çalışılmış ve kötü niyet denetimleri dışında desteklerden faydalanmanın önündeki bürokratik aksaklıklar giderilmiştir.
Tüm sektör paydaşlarının, 5448 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen desteklerden iyi niyetle faydalanmalarını ve Ülkemize daha fazla döviz kazandırmalarını temenni ederiz.
Stj. Av. Elif KARA
Eylül 2023
Öztürk&Kuru Avukatlık Ortaklığı
| Destek Türü | Destek Oranı | +10 İlave Destek | Destek Üst Limiti | Süre/Limit | Ön Onay |
| Tescil ve Koruma | %60 | Var | 1.202.000 TL/Yıl | Yok | Yok |
| Pazara Giriş Belgeleri | %60 | İklim ile ilgili ise Var | 1.202.000 TL/Yıl | Yok | Yok |
| Birim | %60 | Var | Muayene ve Poliklinik 1.202.000 TL/Yıl Diğer Yararlanıcılar 2.885.000 TL/Yıl |
Ülke Başına 5 Yıl – Azami 25 Birim | Yok |
| Reklam, Tanıtım ve Pazarlama | %60 | Var | Muayene ve poliklinik 4.809.000 TL/Yıl Diğer Yararlanıcılar 12.023.00 TL/Yıl |
5 Yıl | 1 Ay
(Özel Tanıtım) |
| Yurt Dışı Etkinlik Katılım | %60 | Var | 601.000/ Etkinlik
Prestijli Etkinlik 1.202.000 TL Etkinlik |
Yok | Yok |
| Ürün Yerleştirme | %60 | Yok | 2.404.000 TL/Yıl | 5 Yıl | 1 Ay |
| Yurt İçi Etkinlik Katılım | %60 | Yok | 601.000 TL /Etkinlik | Yok | Yok |
| Acente Komisyon | %60 | Yok | Muayene ve Poliklinik 1.202.000 TL/Yıl Diğer Sağlık Kuruluşları ve Konaklama Tesisleri 2.404.000 TL/Yıl |
5 Yıl | Yok |
| İstihdam | %60 | Yok | Muayene ve Poliklinik 1.202.000 TL/Yıl Diğer Yararlanıcılar 4.809.000 TL/Yıl |
5 Yıl
21.6 Bin/aylık/personel |
Var |
| Yabancı Dil ve Sağlık Turizmi Eğitimi | %60 | Yok | Muayene ve Poliklinik 480.000 TL/Yıl Diğer Yararlanıcılar 1.923.000 TL/Yıl |
Yok | Yok |
| Hasta Yol | %60 | Yok | Muayene ve Poliklinik 1.202.000 TL/Yıl Diğer Yararlanıcılar 12.023.000 TL/Yıl |
5 Yıl
24.000/TL Hasta |
Yok |
| Yurt İçi Tanıtım ve Eğitim | %70 | Yok | 2.404.000 TL/Program | Azami 5 Adet/ Yıl | 1 Ay |
| Komplikasyon ve Seyahat Sağlık Sigortası | %70 | Yok | 4.809.000 TL /Yıl | Yok | Yok |
KAYNAKÇA
- 5448 sayılı Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması Ve Desteklenmesi Hakkında Karar
- 5448 Sayılı Hizmet İhracatının Tanımlanması, Sınıflandırılması Ve Desteklenmesi Hakkında Kararın Sağlık Ve Spor Turizmi Hizmetlerine Yönelik Uygulama Usul Ve Esaslarına İlişkin Genelge
- https://ticaret.gov.tr/destekler/hizmet-sektoru-destekleri/hizmet-ihracatinin-tanimlanmasi-siniflandirilmasi-ve-desteklenmesi-hakkinda-karar/saglik-ve-spor-turizmi-hizmetleri-sektoru